fbpx

Mẫu kilogram chuẩn của thế giới chính thức ‘nghỉ hưu’ sau 130 năm

Ngày 16/11, các nhà khoa học đã chính thức thay đổi phương pháp định nghĩa kilogram.  

Trong 130 năm qua, 1 kilogram (kg) được xác định bằng trọng lượng của khối bạch kim có tên gọi “Le Grand K” được bảo quản tại một căn hầm ở Paris, Pháp.

Le Grand K được sử dụng làm quy chuẩn đo lường khối lượng trên toàn thế giới từ năm 1889. Những bản sao của khối kim loại này xuất hiện tại mỗi quốc gia để làm tiêu chuẩn đo lường.

Tuy nhiên, trong cuộc họp tại Versailles (Pháp) ngày 16/11, các nhà khoa học đã bỏ phiếu thống nhất để khái niệm 1 kg “nghỉ hưu” và sử dụng cân điện tử Kibble với độ chính xác cao và ổn định hơn.

Nhà khoa học Perdi Williams thuộc Phòng thí nghiệm Vật lý Quốc gia của Anh phát biểu: “Tôi cho rằng đây là sự thay đổi thú vị và là thời khắc rất trọng đại. Đây là một bước tiến lớn và hệ thống mới sẽ hoạt động tốt hơn”.

Nguyên nhân dẫn tới sự thay đổi này là Le Grand K và các bản sao của nó – dù được làm bằng hợp kim bền vững nhất, được bảo vệ bởi 3 lớp chuông chân không, không bị dịch chuyển hay nhiễu động – vẫn “sụt cân” rất khó hiểu.

Trong vài thập kỷ qua, khối bạch kim đã mất 50 microgram, tương đương khối lượng của một chiếc lông mi. Dù sự thay đổi là vô cùng nhỏ, nó vẫn có thể dẫn tới những hệ quả quan trọng.

Chính vì vậy, khi các biện pháp đo lường chính xác rất quan trọng trong nhiều lĩnh vực như dược phẩm, công nghệ nano, kỹ thuật, các nhà khoa học không có lựa chọn nào khác ngoài việc thay thế Le Grand K bằng một phương pháp định nghĩa chính xác hơn.

mau kilogram chuan cua the gioi chinh thuc nghi huu sau 130 nam
Cân Bibble tại Viện tiêu chuẩn và công nghệ Quốc gia Mỹ. (Ảnh: NIST)

“Khi so sánh kg tại Paris với tất cả bản sao trên thế giới, chúng tôi nhận thấy sự không tương thích giữa chúng và nguyên mẫu Le Grand K. Đây là điều không thể chấp nhận trong quan điểm khoa học. Vì vậy, cho dù Le Grand K vẫn phù hợp để sử dụng vào thời điểm hiện tại, nó sẽ không còn như vậy trong khoảng thời gian 100 năm nữa”.

Cân Bibble sẽ so khối lượng vật cần cân với một lực điện từ. Nhờ sự phát triển của khoa học kỹ thuật, lực điện từ này có thể được đo chính xác. Do đó, cân Bibble cho độ chính xác và ổn định cao hơn Le Grand K.

Một ưu điểm khác của cân Bibble so với Le Grand K là cứ vài thập kỷ các bản sao trên toàn thế giới của khối kim loại ở Paris lại phải được đem ra so sánh với nguyên mẫu. Phương pháp xác định khối lượng mới sẽ cho phép cơ quan có cân Bibble có thể đo khối lượng vào mọi thời gian và ở mọi nơi.

Tuy nhiên, việc chế tạo và vận hành cân Bibble vô cùng phức tạp. Hiện chỉ có 2 phòng thí nghiệm trên thế giới, một tại Canada và một tại Mỹ, đủ khả năng tạo nó có độ chính xác cần thiết để đo 1 kg.

CATEGORIES
TAGS
Share This

COMMENTS

Wordpress (0)